Ù tai ở người lớn tuổi: vì sao tiếng ù không dứt và làm sao để dễ chịu hơn?

Written by

in

Tác giả: Bác sĩ Phùng Tiến Hiệu — Bác sĩ đa khoa, chuyên sâu Tai Mũi Họng (Cao học TMH, Đại học Y Hà Nội); Giám đốc & phụ trách chuyên môn Phòng khám Bác sĩ Hiệu Tai Mũi Họng (Long Biên).

Chiều muộn hôm ấy, phòng khám của tôi đón một bác trai ngoài sáu mươi. Bác ngồi xuống ghế, hai tay đan vào nhau, chưa kịp kể bệnh gì đã thở dài một hơi rất dài.

“Bác sĩ ơi, ban ngày còn đỡ. Cứ đến đêm, nhà tắt đèn, mọi người ngủ hết, thì trong tai tôi lại kêu. Lúc như ve sầu, lúc như gió rít u u. Tôi đi mấy nơi rồi, uống thuốc mãi mà nó không chịu tha cho tôi. Hay là tai tôi sắp điếc hẳn hả bác sĩ?”

Tôi để bác nói cho hết. Rồi tôi soi tai. Ống tai bên phải có một nút ráy nằm sát màng nhĩ. Tôi đo sức nghe cho bác: giảm nhẹ hai bên, đều đặn — đúng dáng của tuổi. Không khối bất thường, không dấu hiệu nguy hiểm. Nhưng điều làm bác khổ nhất không phải chuyện nghe kém. Là tiếng ù. Cái tiếng u u, ve kêu cứ nổi lên giữa đêm khuya, kéo bác ra khỏi giấc ngủ, rồi bỏ bác nằm đó với đủ thứ lo trong đầu.

Tôi hiểu nỗi khổ đó. Ù tai không đau, không chảy máu, người ngoài chẳng ai thấy — đôi khi còn nghĩ mình “làm quá”. Chỉ có anh chị là phải sống chung với nó 24 giờ một ngày. Nó gặm nhấm giấc ngủ, gặm nhấm sự bình yên trong đầu anh chị mỗi đêm.

Nên tôi muốn nói thẳng ngay từ đầu, để anh chị bớt gánh nặng. Phần lớn ù tai ở người lớn tuổi là lành tính. Nó khó chịu thật, nhưng đa số không phải điềm báo điếc, không phải khối u trong đầu. Tôi sẽ nói thật lòng: tôi không hứa xóa sạch tiếng ù 100% — không bác sĩ trung thực nào hứa được điều đó. Nhưng làm cho tai dễ chịu hơn nhiều, để tiếng ù mờ dần vào nền thay vì ám ảnh, và cắt cái vòng xoáy khiến nó to lên mỗi đêm — những việc đó làm được. Muốn làm được, trước hết phải hiểu đúng: tiếng ù ấy từ đâu ra.

Ù tai là bệnh, hay chỉ là một triệu chứng?

*Câu trả lời ngắn gọn: Ù tai không phải một căn bệnh riêng đang âm thầm lớn lên trong tai anh chị. Nó là một triệu chứng — một tín hiệu báo động, giống như đèn báo trên bảng đồng hồ ô tô. Đi tìm “thuốc xóa tiếng ù” mà không tìm xem cái gì làm nó kêu, thì cũng như dán băng keo che đèn báo mà không mở nắp ca-pô xem máy.*

Đây là điều tôi phải giải thích lại cho gần như mọi bệnh nhân ù tai, vì nó thay đổi hoàn toàn cách chúng ta điều trị. Rất nhiều anh chị hình dung tiếng ù như một cái mầm bệnh, mỗi ngày một to, đến lúc nào đó sẽ “nổ” ra thành điếc. Tôi hiểu vì sao anh chị nghĩ vậy — cái gì kêu trong đầu mà không tắt thì đương nhiên đáng lo.

Nhưng ù tai giống như cơn sốt hơn. Sốt không phải là bệnh — nó là dấu hiệu cho biết cơ thể đang có chuyện. Uống thuốc hạ sốt thì đỡ nóng một lúc, nhưng nếu không tìm ra nguyên nhân thì sốt lại lên. Tiếng ù cũng vậy: nó là cách hệ thính giác “kêu lên” rằng có gì đó chưa ổn. Có khi chỉ là một cục ráy tai bịt kín ống tai — gỡ ra là nhẹ. Có khi là dấu hiệu của quá trình nghe kém do tuổi. Rất hiếm khi, nó là dấu hiệu cần khám gấp — phần cuối bài tôi sẽ chỉ rõ.

Vì ù tai là triệu chứng chứ không phải bệnh, nên không có một viên thuốc thần kỳ nào xóa được nó cho mọi người. Ai bán cho anh chị “thuốc trị dứt ù tai” một cách chắc nịch, xin hãy dè chừng. Việc của người bác sĩ không phải kê thuốc chặn tiếng ù, mà là đi ngược dòng, tìm xem tín hiệu báo động ấy phát ra từ đâu.

Vậy tại sao cái tai lại phát ra được âm thanh, trong khi bên ngoài rõ ràng chẳng có tiếng gì? Đây mới là phần thú vị.

Vì sao tai lại tự kêu khi bên ngoài im lặng?

*Câu trả lời ngắn gọn: Trong đa số trường hợp ù tai tuổi già, tiếng ù không thật sự sinh ra ở tai — mà sinh ra ở não. Khi tai trong yếu đi và gửi lên não ít tín hiệu hơn, não liền “vặn to âm lượng” để nghe cho rõ, và trong lúc vặn đó, nó tự tạo ra một tiếng nền. Tiếng nền ấy chính là tiếng ù anh chị nghe thấy.*

Tôi hay dùng hình ảnh cái radio dò sóng yếu để anh chị dễ hình dung. Xin đi theo tôi qua bốn mắt xích.

Mắt xích 1 — Đài phát yếu đi. Sâu trong tai có một bộ phận gọi là ốc tai, bên trong lót đầy những tế bào lông li ti — như một cánh đồng lúa nhỏ, mỗi sợi rung theo một loại âm thanh rồi báo tín hiệu lên não. Theo năm tháng, do tuổi, do tiếng ồn tích tụ cả đời, một số sợi lông này mòn dần, yếu đi. Đây là quá trình nghe kém tuổi già rất tự nhiên, như tóc bạc, như mắt mờ. Kết quả: “đài phát” gửi tín hiệu lên não yếu hơn xưa.

Mắt xích 2 — Cái radio vặn to volume. Não anh chị không chịu ngồi yên khi tín hiệu yếu. Nó phản ứng y hệt khi ta bắt một đài radio nhiễu sóng: vặn to âm lượng lên để cố nghe cho rõ.

Mắt xích 3 — Vặn to thì lòi ra tiếng nền. Anh chị thử vặn hết cỡ volume một cái radio không bắt được đài mà xem — nó sẽ phát ra tiếng “xè xè”, tiếng rít. Đó không phải đài nào phát cả, đó là tiếng nhiễu tự thân của cái máy khi bị đẩy lên quá mức. Bộ não khi “vặn to” để bù cho tai yếu cũng vậy: nó tự sinh ra tiếng nền. Đó chính là tiếng ve kêu, gió rít, u u mà anh chị nghe. Nó có thật — anh chị không hề tưởng tượng — nhưng nó là sản phẩm của một bộ não đang cố gắng, chứ không phải có con ve nào trong tai.

Mắt xích 4 — Càng im càng rõ. Đây là lý do vì sao ban đêm, khi yên tĩnh, tiếng ù lại to lên. Ban ngày có tiếng xe, tiếng tivi, tiếng con cháu nói cười lấp đầy không gian, tiếng nền của não bị che lấp. Đêm xuống, nhà im phăng phắc, không còn gì che nữa, tiếng nền ấy nổi bật hẳn lên. Giống một ngôi sao mờ: giữa ban ngày anh chị chẳng thấy, nhưng đêm tối trời nó lại sáng rõ. Ngôi sao không sáng hơn — chỉ là nền trời đã tối đi.

Hiểu bốn mắt xích này, anh chị sẽ nhẹ đi một phần: tiếng ù thường không phải dấu hiệu tai đang hỏng nặng thêm từng ngày, mà là dấu vết của việc não đang bù trừ cho phần nghe đã giảm. Nhưng vì sao có người ù nhẹ thoáng qua, có người lại ù dữ dội triền miên? Vì còn những yếu tố đổ thêm dầu vào lửa.

Những gì làm tiếng ù nặng thêm — bóc theo từng tầng

Câu trả lời ngắn gọn: Cùng một cái nền ù ấy, nhưng nếu cộng thêm ráy tai, bệnh huyết áp – mỡ máu, vài loại thuốc, thiếu ngủ và lo âu, thì tiếng ù sẽ to lên và dai dẳng hơn nhiều. Đây cũng là lý do nhiều anh chị chữa hoài không đỡ: mới xử một tầng mà bỏ sót các tầng còn lại.

Tôi quen bóc nguyên nhân theo tầng, vì ù tai ở người lớn tuổi gần như luôn là chuyện đa nguyên nhân — nhiều thứ chồng lên nhau. Xin điểm qua từng tầng.

  1. Nút ráy tai. Nghe rất tầm thường nhưng cực kỳ hay gặp. Một cục ráy bịt kín ống tai làm giảm nghe, và cái “đài phát yếu đi” ở mắt xích 1 lập tức nặng thêm — não vặn to hơn, ù rõ hơn. Nhiều bác đến với tôi ù cả tháng, chỉ cần lấy sạch nút ráy đúng cách là nhẹ hẳn. Nhưng xin đừng tự ngoáy hay bơm nước ở nhà, dễ đẩy ráy vào sâu hoặc xước ống tai.
  2. Nghe kém tăng dần. Tai càng nghe kém, não càng phải bù nhiều, nền ù càng dày. Đây là tầng gốc của phần lớn ù tai tuổi già.
  3. Huyết áp và mỡ máu. Tai trong được nuôi bằng những mạch máu li ti như con hẻm nhỏ trong thành phố. Huyết áp cao, mỡ máu cao lâu ngày làm những con hẻm ấy hẹp lại, máu nuôi tai kém đi, tế bào nghe càng dễ mệt. Kiểm soát tốt huyết áp – mỡ máu nhiều khi giúp tiếng ù dịu bớt.
  4. Một số loại thuốc. Có những thuốc, khi dùng liều cao hoặc kéo dài, có thể ảnh hưởng tai trong và làm ù nặng lên. Tôi cố ý không liệt kê tên để anh chị không tự suy diễn rồi bỏ thuốc — đây là việc phải để bác sĩ khám, rà lại đơn và quyết định. Tuyệt đối đừng tự ý ngưng thuốc huyết áp, tim mạch đang dùng.
  5. Thiếu ngủ và lo âu — tầng nguy hiểm nhất. Đây là tầng tôi muốn anh chị chú ý, vì nó tạo ra một vòng xoáy kéo mọi thứ xuống.

Anh chị hình dung cái vòng này. Tai ù làm mình mất ngủ. Thiếu ngủ khiến thần kinh căng, lo âu tăng. Càng lo, bộ não càng dồn sự chú ý vào tiếng ù. Càng để ý, tiếng ù nghe càng rõ, càng to — y như khi anh chị chú ý vào một vết ngứa, nó lại càng ngứa. Thế là lại càng khó ngủ. Cái vòng cứ xoáy trôn ốc, mỗi ngày siết chặt thêm.

Tôi ví bộ não như một người gác cổng. Bình thường nó bỏ qua vô số tín hiệu vặt: tiếng tủ lạnh chạy, tiếng quần áo cọ vào da. Nhưng khi anh chị lo sợ “tiếng ù này báo hiệu mình sắp điếc”, người gác cổng lập tức xếp tiếng ù vào loại nguy hiểm, phải canh chừng. Từ đó nó rọi đèn vào tiếng ù suốt ngày đêm, khuếch đại nó lên. Nỗi sợ chính là thứ biến một tiếng nền nhỏ thành một cực hình.

Nhưng đây cũng là một tin mừng: cắt được vòng xoáy chú ý – lo âu – mất ngủ, thì tiếng ù dịu đi rõ rệt, dù cái nền của nó chưa hề mất. Và đó cũng chính là lý do vì sao nhiều anh chị chữa mãi không thấy đỡ.

Vì sao tôi chữa nhiều nơi mà tiếng ù không giảm?

Câu trả lời ngắn gọn: Vì phần lớn cách chữa chỉ đi tìm một viên thuốc để “xóa” tiếng ù — thứ gần như không tồn tại — mà bỏ qua hai việc quan trọng nhất: tìm và xử đúng nguyên nhân ở từng tầng, và cắt cái vòng xoáy chú ý – mất ngủ đang nuôi tiếng ù lớn lên. Bỏ sót một trong hai, tiếng ù khó lòng lùi.

Tôi gặp nỗi mất kiên nhẫn này gần như mỗi tuần. Anh chị mang tới một túi thuốc bổ não, hoạt huyết, đủ loại, đã uống hết đợt này tới đợt khác. Tiếng ù vẫn nguyên. Rồi anh chị kết luận buồn bã: “Chắc phải chịu đựng cả đời.”

Xin anh chị đừng vội tuyệt vọng. Tôi không chê những thuốc ấy — có trường hợp có nguyên nhân mạch máu, chúng có vai trò, và việc dùng thuốc gì phải do bác sĩ khám trực tiếp rồi chỉ định, anh chị đừng tự ý mua uống. Nhưng vấn đề thường không phải anh chị “vô phương”, mà là hướng chữa chưa trúng.

Tôi hay ví thế này. Tiếng ù giống như nước dột trên trần nhà. Ai cũng chăm chăm lau vũng nước dưới sàn — lau xong lại dột. Bởi chưa ai trèo lên mái vá chỗ thủng. Với ù tai, “chỗ thủng trên mái” là những nguyên nhân gỡ được thường bị bỏ qua:

  • Chưa ai lấy cái nút ráy tai đang bịt ống tai ra.
  • Chưa đo sức nghe để biết tầng nghe kém nặng đến đâu, có cần hỗ trợ nghe không.
  • Chưa kiểm soát huyết áp, mỡ máu đang âm thầm bóp nghẹt mạch máu nuôi tai.
  • Chưa rà lại đơn thuốc xem có thứ nào đang làm ù nặng thêm.
  • Và gần như luôn luôn: chưa ai đụng đến vòng xoáy mất ngủ – lo âu.

Đây là điểm mấu chốt. Nếu tiếng ù được bộ não khuếch đại vì nó đang lo sợ và mất ngủ, thì dù có tìm được viên thuốc làm nhỏ cái nền đi một chút, nỗi sợ vẫn kéo âm lượng chú ý lên. Đi tìm “thuốc xóa tiếng ù” mà chưa cắt vòng xoáy thì cũng như lau nhà khi trời còn đang dột — lau đến đâu ướt đến đó.

Cho nên với ù tai, tôi không chạy theo mỗi tiếng ù. Tôi đi bóc từng tầng, xử cái xử được, kiểm soát cái kiểm soát được, và quan trọng nhất là giúp bộ não thôi coi tiếng ù là mối nguy. Khi người gác cổng hạ mức báo động, nó dần bỏ qua tiếng ù như bỏ qua tiếng tủ lạnh — tiếng ù vẫn còn đó về mặt vật lý, nhưng anh chị không còn nghe thấy nó trong phần lớn thời gian. Vậy cụ thể, hướng làm cho dễ chịu hơn gồm những gì?

Làm sao để tiếng ù mờ dần vào nền và ngủ lại được?

Câu trả lời ngắn gọn: Mục tiêu không phải “diệt sạch” tiếng ù — mà là làm cho bộ não bớt để ý đến nó, để nó lặn dần vào nền như một âm thanh vô hại. Điều này đạt được bằng cách xử nguyên nhân ở mỗi tầng, cộng với liệu pháp âm thanh, ngủ đủ và gỡ bớt căng thẳng.

Xin nói thẳng để anh chị an tâm và không bị lừa: không có cách nào bảo đảm xóa hết tiếng ù cho mọi người. Nhưng đừng để ai gieo vào đầu anh chị suy nghĩ “ù tai là phải chịu đựng cả đời, hết cách”. Đó là một câu nói tàn nhẫn và không đúng. Làm cho anh chị sống dễ chịu, ngủ ngon lại — điều này phần lớn làm được. Không phải bằng phép màu, mà bằng cách làm đúng, kiên nhẫn, từng bước một. Hướng đi gồm mấy nhánh, đi song song:

Thứ nhất, xử các nguyên nhân sửa được. Lấy nút ráy nếu có, điều trị viêm nhiễm nếu có, rà lại thuốc. Có khi chỉ một việc nhỏ mà nhẹ hẳn.

Thứ hai, kiểm soát bệnh nền. Giữ huyết áp, mỡ máu, đường huyết ổn định cùng bác sĩ nội khoa — nuôi tai tốt hơn từ gốc.

Thứ ba, liệu pháp âm thanh — tôi hay gọi vui là “pha loãng” tiếng ù. Đây là mẹo đơn giản mà hiệu quả bất ngờ cho ban đêm. Thay vì để phòng im hoàn toàn — lúc tiếng ù nổi bật nhất — anh chị bật một âm nền nhè nhẹ: tiếng quạt, tiếng mưa rơi, nhạc không lời rất khẽ. Cái tiếng ù không mất đi, nhưng nó bị hòa vào nền, không còn chiếm trọn sự chú ý nữa. Như một giọt mực trong ly nước so với một giọt mực trong thau nước — cùng một giọt, nhưng loãng đi thì nhạt hẳn. Cho não một thứ khác để bấu vào, nhiều bác nhờ vậy mà ngủ lại được.

Thứ tư, ngủ cho tốt và gỡ căng thẳng. Vì đây chính là chỗ cắt vòng xoáy. Ngủ đủ, đầu óc thư thái, thì người gác cổng hạ báo động, não bớt “vặn volume”, tiếng ù tự nhiên lùi bớt.

Thứ năm, nếu có nghe kém đi kèm, cân nhắc hỗ trợ nghe. Điều này nhiều anh chị bất ngờ: khi tai được “tiếp âm” đầy đủ trở lại, “đài phát” mạnh lên, não không còn phải vặn to volume để bù — và tiếng nền tự sinh cũng dịu đi. Một mũi tên trúng hai đích. Tất nhiên, có cần hay không phải do bác sĩ đo sức nghe rồi tư vấn cụ thể cho từng người.

Tất cả những việc này hướng về một đích duy nhất: để tiếng ù mờ dần vào nền, thôi ám ảnh, trả lại cho anh chị giấc ngủ và sự bình yên. Đó là một mục tiêu thực tế, tử tế và trong tầm tay — khác hẳn lời hứa hão “diệt sạch ù tai”. Nhưng trước khi bắt tay làm, có vài dấu hiệu tôi cần anh chị đặc biệt lưu tâm.

Khi nào yên tâm — khi nào đi khám?

Câu trả lời ngắn gọn: Phần lớn ù tai ở người lớn tuổi là lành tính và có thể theo dõi, nhưng có một số dấu hiệu bắt buộc phải đi khám sớm — và một vài dấu hiệu phải đi khám NGAY để loại trừ nguyên nhân nghiêm trọng.

“Phần lớn” không phải “tất cả”. Xin anh chị dùng hai mức cờ đỏ sau như một tấm bản đồ an toàn, đọc kỹ và ghi lại giúp tôi.

MỨC 1 — Nên đi khám SỚM (đặt lịch trong vài ngày tới)

  • Tiếng ù kéo dài, gây mất ngủ, ảnh hưởng rõ đến sinh hoạt và tinh thần của anh chị.
  • Ù tai kèm nghe kém tăng dần — nghe tivi phải mở to hơn trước, hay phải hỏi lại nhiều lần.
  • Đã chữa nhiều nơi mà không đỡ — rất nên được khám lại bài bản để tìm nguyên nhân gỡ được, thay vì tiếp tục uống thuốc theo lời mách.

MỨC 2 — Đi khám / cấp cứu NGAY (đừng chần chừ)

  • Ù chỉ MỘT BÊN tai và kéo dài dai dẳng.
  • Ù theo NHỊP MẠCH — anh chị nghe như tiếng tim mình đang đập trong tai (bùm… bùm… theo mạch).
  • Ù kèm nghe kém đột ngột (tự nhiên một tai giảm nghe nhanh trong vài giờ đến vài ngày).
  • Ù kèm chóng mặt dữ dội, liệt mặt (méo miệng), hoặc đau đầu dữ dội bất thường.

Những dấu hiệu này hiếm gặp và không có nghĩa anh chị chắc chắn mắc bệnh nặng — đa phần vẫn ổn. Nhưng cần được khám ngay để loại trừ vài nguyên nhân hiếm mà quan trọng. Đừng chờ “xem vài hôm có đỡ không”.

Nếu anh chị không có dấu hiệu nào ở Mức 2, xin cứ bình tĩnh. Còn nếu có, đi khám sớm là để anh chị được yên tâm có căn cứ, chứ không phải để tôi hù dọa anh chị. Giờ, ta nói tới những việc anh chị có thể bắt tay làm ngay.

Anh/chị nên làm gì?

  1. Ghi lại tiếng ù của mình. Một bên hay hai bên? Có theo nhịp mạch không? To lên lúc nào? Đây là thông tin quý để bác sĩ khoanh vùng nguyên nhân — và để anh chị tự đối chiếu với hai mức cờ đỏ ở trên.
  2. Đừng nằm trong im lặng tuyệt đối, nhất là buổi tối. Tối nay hãy thử bật một âm nền khe khẽ — tiếng quạt, tiếng mưa, nhạc không lời rất nhỏ — để “pha loãng” tiếng ù, đừng để tai một mình trong tĩnh lặng.
  3. Giữ giấc ngủ và giảm căng thẳng. Ngủ và dậy đúng giờ, hạn chế cà phê, trà đặc, thuốc lá buổi chiều tối, tránh xem điện thoại khi trằn trọc. Ngủ đủ là bước cắt vòng xoáy quan trọng nhất anh chị tự làm được.
  4. Tập buông sự chú ý. Mỗi lần định căng tai nghe xem “nó còn không”, hãy hít thở chậm và hướng tâm trí sang việc khác. Càng bớt sợ nó, nó càng bớt hành mình.
  5. Kiểm soát bệnh nền. Đo huyết áp, kiểm tra mỡ máu, đường huyết đều đặn và dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ đang điều trị cho anh chị.
  6. Đừng tự ngoáy tai lấy ráy bằng vật cứng, và đừng tự mua thuốc uống — nhất là kháng sinh hay thuốc bổ não truyền tai nhau. Thuốc phải do bác sĩ khám và chỉ định.
  7. Đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng để được soi tai, đo sức nghe và tìm đúng nguyên nhân — nhất là khi có bất kỳ dấu hiệu cờ đỏ nào ở trên.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao tôi lại bị ù tai khi tuổi đã cao? Phần lớn là do tai trong yếu đi theo tuổi và theo tiếng ồn tích tụ cả đời, khiến tín hiệu gửi lên não giảm; não “vặn to âm lượng” để bù và tự sinh ra một tiếng nền — đó là tiếng ù. Ngoài ra thường cộng thêm nút ráy tai, huyết áp – mỡ máu, một số thuốc, thiếu ngủ và căng thẳng. Thường là nhiều nguyên nhân chồng lên nhau, nên cần khám để bóc từng tầng.

Vì sao tôi chữa hoài mà tiếng ù không hết? Thường vì mới đi tìm “thuốc xóa tiếng ù” — thứ gần như không có — mà chưa xử đúng nguyên nhân gỡ được, và chưa ai giúp anh chị cắt cái vòng xoáy mất ngủ – lo âu – chú ý. Thiếu một trong hai vế đó thì tiếng ù khó lùi. Khám bài bản để tìm gốc rễ sẽ đúng hướng hơn là uống thuốc theo lời mách.

Ù tai có dẫn tới điếc không? Tôi lo lắm. Bản thân tiếng ù không “ăn mòn” tai để gây điếc — nó là dấu hiệu đi kèm của quá trình nghe kém, không phải nguyên nhân gây điếc. Điều nên làm là đi đo sức nghe để biết mức nghe của mình, bảo tồn phần sức nghe còn lại và theo dõi định kỳ, chứ không nên tự dọa mình rằng cứ ù là sẽ điếc.

Ù tai có phải mổ hay đeo máy trợ thính không? Đa số ù tai tuổi già không cần mổ. Trợ thính cũng không bắt buộc với mọi người — nó chỉ được cân nhắc khi anh chị có nghe kém đi kèm, và khi đó có thể giúp giảm cả cảm giác ù vì não không phải “vặn to volume” nữa. Có cần hay không là quyết định sau khi khám và đo sức nghe, không nên tự phán ở nhà.

Lời nhắn gửi

Tôi xin quay lại với bác trai đầu bài. Sau khi tôi lấy nút ráy, đo sức nghe và giải thích cho bác nghe cái vòng xoáy ù – mất ngủ, bác thở ra một hơi nhẹ nhõm. Tôi dặn bác chuyện âm nền ban đêm, chuyện giấc ngủ, và hẹn bác kiểm soát huyết áp với bác sĩ nội. Vài tuần sau bác quay lại, nét mặt đã giãn ra nhiều. Bác bảo: “Tiếng ve vẫn còn, bác sĩ ạ. Nhưng tôi ngủ được rồi. Mà lạ, ngủ được rồi thì tôi thấy nó cũng chẳng còn đáng sợ như trước nữa.”

Bác nhẹ lòng không phải vì tôi hứa xóa được tiếng ve trong tai — tôi không hứa điều đó và tôi không muốn nói dối anh chị. Mà vì lần đầu tiên có người gọi đúng tên nỗi sợ của bác, và chỉ cho bác thấy mình không hề bất lực.

Đó, thưa anh chị, chính là điều tôi mong anh chị mang về từ bài viết này. Ù tai kéo dài không phải một bản án “chịu đựng cả đời”. Đa số là lành tính. Khi hiểu đúng cơ chế, chăm cho giấc ngủ, cắt được vòng xoáy và loại trừ vài dấu hiệu nguy hiểm, phần lớn anh chị có thể sống dễ chịu chung với nó — để tiếng ù mờ dần vào nền, trả lại cho anh chị những đêm ngon giấc và sự yên tĩnh trong đầu.

Nếu tiếng ù đang lấy đi giấc ngủ và sự bình an của anh chị, nhất là khi đã chữa nhiều nơi mà chưa ai soi tai, đo sức nghe hay tìm đến tận nguyên nhân — xin đừng chịu đựng một mình thêm nữa. Anh chị có thể đặt lịch tới Phòng khám Bác sĩ Hiệu Tai Mũi Họng (Long Biên) để tôi soi tai, đo sức nghe và cùng anh chị đi tìm gốc rễ. Tôi không xem đây là một lần khám lẻ rồi thôi — tôi muốn cùng anh chị dựng một lộ trình đồng hành lâu dài trên chặng đường lấy lại sự yên tĩnh ấy.

Tìm đúng nguyên nhân — Điều trị dứt điểm — Đồng hành lâu dài.

Về tác giả

Bác sĩ Phùng Tiến Hiệu — Bác sĩ đa khoa, chuyên sâu Tai Mũi Họng (tốt nghiệp Cao học TMH, Đại học Y Hà Nội); Giám đốc và phụ trách chuyên môn Phòng khám Bác sĩ Hiệu Tai Mũi Họng (Long Biên). Tôi đã thăm khám, điều trị và phẫu thuật các bệnh lý Tai Mũi Họng cho hàng trăm nghìn lượt khách hàng, trong đó có không ít anh chị mang nỗi khổ ù tai và nghe kém đi xa hàng chục cây số để tìm đến khám đúng nguyên nhân. Triết lý hành nghề của tôi: tìm đúng nguyên nhân, hạn chế lạm dụng kháng sinh, tư duy đa nguyên nhân, điều trị dứt điểm và đồng hành lâu dài — không bao giờ xem nhẹ một triệu chứng chỉ vì “tuổi già”. “Chăm sóc sức khỏe và truyền cảm hứng để làm thay đổi cuộc sống của người khác trở nên tốt đẹp hơn.”

Miễn trừ y khoa

Bài viết mang tính chia sẻ kiến thức và giáo dục sức khỏe, giúp anh chị hiểu cơ chế và biết khi nào cần đi khám; không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán và điều trị trực tiếp của bác sĩ chuyên khoa. Mỗi người có tình trạng riêng; anh chị vui lòng đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng để được tư vấn cụ thể. Tuyệt đối không tự ý dùng hoặc ngưng bất kỳ loại thuốc nào — nhất là kháng sinh — khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Nếu anh chị có các dấu hiệu ở Mức 2 nêu trên, hãy đi khám ngay.

Nguồn tham khảo

  • Tài liệu chuyên khoa Tai Mũi Họng và Thính học về cơ chế ù tai (tinnitus) và nghe kém tuổi già (presbycusis) **.
  • Y văn về cơ chế thần kinh thính giác của ù tai (mô hình tăng nhạy trung khu thính giác) và “vòng xoáy chú ý – lo âu” **.
  • Khuyến cáo lâm sàng về tiếp cận và xử trí ù tai, bao gồm liệu pháp âm thanh, can thiệp giấc ngủ/tâm lý và hỗ trợ nghe **.
  • Kinh nghiệm thăm khám lâm sàng tại Phòng khám Bác sĩ Hiệu Tai Mũi Họng (Long Biên).

Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *