Vì sao người già “nghe có tiếng mà không rõ lời”? Nỗi cô đơn ít ai gọi tên

Tác giả: Bác sĩ Phùng Tiến Hiệu — Bác sĩ đa khoa, chuyên sâu Tai Mũi Họng (Cao học TMH, Đại học Y Hà Nội); Giám đốc & phụ trách chuyên môn Phòng khám Bác sĩ Hiệu Tai Mũi Họng (Long Biên).

Một buổi chiều, có hai người bước vào phòng khám của tôi. Một bác trai gần bảy mươi, tóc bạc, dáng còn nhanh nhẹn nhưng hơi cúi đầu, giọng ngập ngừng như đang xin lỗi ai đó. Đi cùng bác là cô con gái, gương mặt vừa lo vừa có chút bực.

Cô con gái nói trước. “Bác sĩ ơi, dạo này bố cháu cứ như không muốn nói chuyện với ai. Gọi mãi mới thưa. Bữa cơm cả nhà nói chuyện rôm rả mà bố cứ ngồi im như người ngoài cuộc. Có khi cháu nói ba bốn lần bố mới ‘hả?’. Nhà cháu bảo bố… lẫn rồi.”

Tôi quay sang bác trai. Bác thở dài, giọng có phần tủi thân. “Tôi có điếc đâu bác sĩ. Tiếng thì tôi nghe rõ mồn một. Chuông cửa, tiếng xe, tivi tôi nghe hết. Chỉ là… chúng nó nói cái gì tôi không rõ. Nhất là ở chỗ đông. Như là nghe mà không hiểu. Ngồi giữa mâm cơm mà như ngồi một mình.”

Câu nói cuối cùng ấy làm tôi lặng đi một chút. “Ngồi giữa mâm cơm mà như ngồi một mình.” Tôi nghe câu này nhiều lần, từ nhiều bác lớn tuổi. Nó không hẳn là chuyện cái tai nữa. Nó là chuyện cô đơn.

Tôi soi tai bác. Ống tai sạch, màng nhĩ ổn. Rồi tôi cho bác đo sức nghe — đo cả khả năng nghe rõ LỜI, không chỉ nghe thấy tiếng. Kết quả hiện lên đúng như tôi đoán: một đường dốc đi xuống ở vùng âm cao. Bác nghe tốt ở âm trầm, nhưng tụt hẳn ở âm cao. Tôi quay sang nói với cả hai bố con một câu mà hôm nay tôi muốn nói với anh chị: Bác không lẫn. Bác không giả điếc. Bác đang mắc một kiểu nghe kém rất thật — và đo được.

Tôi xin nói thẳng ngay từ đầu. Tôi không hứa chữa cho nghe lại y như thời trai trẻ. Không ai trung thực dám hứa thế, và ai hứa thì anh chị nên dè chừng. Nghe kém tuổi già có phần không hồi phục được. Nhưng hiểu đúng nó, tìm đúng nguyên nhân, can thiệp đúng lúc — anh chị hoàn toàn có thể lấy lại phần lớn “tiếng lời” đã mất, và quan trọng hơn, lấy lại chỗ ngồi của mình trong câu chuyện gia đình. Đó mới là điều đáng giá.

Bài này tôi viết cho cả hai người: cho anh chị đang “nghe tiếng mà không rõ lời”, và cho con cháu đang hiểu lầm cha mẹ mình.

Vì sao nghe được tiếng mà không hiểu lời?

Câu trả lời ngắn gọn: Vì tai già mất trước những tế bào nghe âm CAO — mà âm cao chính là các phụ âm (s, x, t, ch, kh, ph…) giúp phân biệt nghĩa của từ. Nguyên âm trầm và to thì vẫn nghe rõ, nên anh chị “nghe có tiếng” nhưng “không rõ lời”.

Tôi hay giải thích cho các bác thế này. Anh chị thử nghe một bài hát mà loa chỉ còn tiếng trống bass “thùng thùng”, còn tiếng ca sĩ hát lời thì mờ tịt. Anh chị biết chắc là có người đang hát. Cảm được nhịp, gật gù theo được. Nhưng hát gì thì chịu. Tai người già nghe lời nói đúng y như vậy.

Vì sao lại thế? Trong tai trong của chúng ta có một hàng tế bào nhỏ xíu gọi là tế bào lông. Anh chị cứ hình dung như một dãy phím đàn — mỗi phím phụ trách một loại âm, có phím lo âm trầm, có phím lo âm cao. Tuổi tác giống như thời gian bào mòn cây đàn. Nhưng nó không mòn đều. Nó ăn mòn các phím âm CAO trước tiên. Những phím âm trầm — to, khỏe — thì trụ lại lâu hơn.

Bây giờ mới đến chỗ hay. Tiếng nói của con người được ghép từ hai phần. Phần nguyên âm — a, o, u, e — trầm, to, ngân dài. Đây là phần “có tiếng”, cho ta biết CÓ người đang nói. Phần phụ âm — s, x, t, ch, kh, ph, th — cao vút, nhỏ, thoảng qua nhanh như tiếng gõ nhẹ. Đây mới là phần mang NGHĨA. Chính phụ âm phân biệt “sáu” với “cháu”, “cá” với “cà”, “khô” với “phô”.

Anh chị thấy vấn đề chưa? Tai già giữ được phần nguyên âm, nhưng đánh rơi phần phụ âm. Nên khi con cháu nói, cái đến tai bác trai của tôi nhiều khi chỉ còn là “…a…ô…ưa…” — có tiếng đấy, nhưng thiếu mất bộ khung để ghép thành lời. Não phải đoán. Đoán mãi thì mệt, thì nản, thì thành ra “hả?”, thành ra im lặng.

Đó là lý do bác trai nghe rõ chuông cửa, tiếng xe — những âm to, trầm, đơn giản — nhưng lại chịu thua trước một câu nói của con cháu. Không phải bác không để tâm. Là cái phần “lời” ấy thật sự không đến tai bác đủ rõ. Đây là một tổn thương có thật ở tai trong, không phải trí nhớ kém. Hiểu được điều này rồi, ta mới lý giải được vì sao chỗ đông người lại là ác mộng.

Vì sao ở chỗ đông người, bàn ăn gia đình lại là “ác mộng”?

Câu trả lời ngắn gọn: Vì tai già không chỉ mất âm cao, mà còn kém khả năng TÁCH một giọng nói ra khỏi tiếng ồn nền. Ở nơi yên tĩnh, một mình một câu, anh chị còn xoay xở được. Nhưng càng đông, càng nhiều tiếng cùng lúc, giọng cần nghe càng bị chìm nghỉm.

Nhiều gia đình kể với tôi một chuyện y hệt nhau. “Bố em ở nhà nói chuyện tay đôi vẫn bình thường, mà cứ ra hàng quán, ra đám giỗ, hay lúc tivi đang bật là bố không theo kịp.” Rồi họ nghĩ cha mình khó tính, hay kén chọn. Không phải kén chọn đâu anh chị. Đây là một đặc điểm rất điển hình của nghe kém tuổi già.

Tôi ví thế này cho dễ. Một người tai còn tốt giống như có một anh gác cổng tinh nhanh trong đầu. Giữa chợ ồn ào, anh ta vẫn “khóa” được đúng giọng người đang nói với mình, gạt phần còn lại ra sau làm nền. Ở người lớn tuổi, anh gác cổng ấy chậm và mỏi hơn. Mọi âm thanh ùa vào cùng lúc, trộn thành một mớ rè rè. Giọng con, giọng cháu, tiếng bát đũa, tiếng tivi nền — tất cả bằng vai nhau, không cái nào nổi lên. Cùng một câu, ở phòng khám yên tĩnh cha mẹ nghe được; ra bàn ăn đông đúc thì thua.

Thế là bàn ăn gia đình — nơi lẽ ra ấm áp nhất — biến thành nơi mệt mỏi nhất. Mọi người cười nói rôm rả. Bác ngồi đó, cố chắp nhặt từng mảnh câu, đuối dần, rồi thôi. Gật gù cho qua. Cười theo dù chẳng rõ vừa cười vì gì.

Có một chi tiết tôi muốn con cháu đọc bài này để ý. Cha mẹ, ông bà mình thường nghe giọng nam trầm dễ hơn giọng nữ và giọng trẻ con. Vì giọng nữ, giọng trẻ ở tần số CAO hơn — đúng cái vùng tai già đã yếu. Nên đừng vội buồn khi thấy ông nghe được bố nói mà lại “ơ hờ” với lời của cháu gái nhỏ hay con dâu. Ông bà không thiên vị ai, không thương ai ghét ai. Chỉ là cái tần số ấy khó với tai các cụ. Cháu buồn, tưởng ông không thương. Ông cũng buồn, mà không giải thích được. Đây chính là chỗ nỗi cô đơn bắt đầu.

Vì sao chuyện này nguy hiểm hơn ta tưởng — và tuyệt đối không phải “lẫn”?

Câu trả lời ngắn gọn: Nghe kém không chỉ làm khó nghe. Bỏ mặc lâu, nó đẩy người già vào thu mình, cô lập, và làm tăng nguy cơ trầm cảm cùng suy giảm nhận thức. Nhưng bản thân nó là bệnh của TAI, không phải của trí óc — đừng nhầm với lẫn.

Đây là phần tôi muốn nói kỹ nhất, vì nó bị hiểu lầm nhiều nhất, và cũng là chỗ đau nhất mà ít người để ý.

Rất nhiều gia đình nhìn cảnh cha mẹ hỏi lại nhiều lần, trả lời trật câu, ngồi thẫn thờ giữa đám đông, rồi vội kết luận: “Chắc bố mẹ lẫn rồi.” Nhưng anh chị ạ, một phần không nhỏ những trường hợp trông giống “lẫn” ấy thực ra chỉ là nghe không rõ lời. Lẫn là não quên — quên tên con cháu, quên đường về nhà. Còn đây là âm thanh mang nghĩa chưa kịp lên tới não để mà xử lý. Người ta không nghe rõ câu hỏi, nên trả lời sai. Không phải đầu óc có vấn đề — mà là thông tin vào đầu đã sai lệch ngay từ cửa tai. Anh chị đưa cụ vào phòng yên tĩnh, nói chậm và rõ, đối mặt nhau — cụ hiểu ngay. Người lẫn thật thì không như vậy.

Anh chị thử đặt mình vào chỗ cha mẹ. Con cháu nói một câu, mình không nghe rõ, phải hỏi lại. Lần một còn được. Lần hai, con hơi cao giọng. Lần ba, con thở dài, xua tay “thôi không có gì đâu bố”. Cái xua tay ấy — dù con không cố ý — với người già nó như một cánh cửa nhẹ nhàng khép lại. Vài lần như thế, cha mẹ tự rút lui. Ngại hỏi lại vì sợ phiền. Ngại nói vì sợ trả lời trớt quớt. Ngại đi họp mặt vì biết mình sẽ ngồi ngoài cuộc. Ban đầu là né một buổi. Sau thành né tất cả. Rồi tự thấy mình là gánh nặng, là người thừa trong chính bữa cơm nhà mình. Cái thế giới của một con người cứ co lại, co lại.

Và đây mới là chỗ đáng lo. Khi tai bớt đưa âm thanh lên não, não cũng bớt việc để làm. Y văn ghi nhận nghe kém không được hỗ trợ ở người lớn tuổi có liên quan tới tăng nguy cơ cô lập xã hội, trầm cảm và suy giảm nhận thức. Nói dễ hiểu: khi não bị cắt bớt nguồn “thức ăn” là âm thanh và trò chuyện, nó dễ trì trệ hơn. Nghĩa là cái nhãn “lẫn” mà gia đình lỡ dán, nếu cứ để mặc “già thì nghe kém, kệ thôi”, về lâu dài lại có thể vô tình đẩy nhanh chính cái điều mình sợ nhất. Trớ trêu là vậy.

Tôi nói điều này không phải để dọa anh chị. Ngược lại, để anh chị an lòng: vì nó là bệnh của tai, nên nó ĐO được và can thiệp được. Không mơ hồ như ta tưởng. Triết lý của tôi khi khám là không bao giờ gạt đi bằng câu “do tuổi già”. Tuổi già là một yếu tố, đúng. Nhưng phải soi kỹ xem còn nguyên nhân nào khác cộng vào không — và tin tôi, thường là có.

Nghe kém tuổi già có phải “hết cách”? Tìm đúng nguyên nhân được không?

Câu trả lời ngắn gọn: Không hết cách. Nghe kém ở người già thường do NHIỀU nguyên nhân cộng lại — và một số nguyên nhân chữa được. Việc đầu tiên không phải mua máy trợ thính, mà là đo sức nghe và tìm đúng cái gì đang góp phần làm tai kém.

Tôi hay nói với bệnh nhân: đừng vội nghĩ “già rồi, tai điếc là chuyện đương nhiên, chịu vậy”. Tư duy đó làm ta bỏ lỡ nhiều thứ sửa được.

Nghe kém ở người lớn tuổi hiếm khi chỉ có một thủ phạm. Nó thường là nhiều tầng chồng lên nhau. Có phần do lão hóa tế bào lông thật — phần này ta khó đảo ngược. Nhưng cộng lên trên nó, có thể còn những thứ đội lốt tuổi già mà lại xử lý được:

Một nút ráy tai bít kín ống tai — nghe như bịt bông. Cái này chỉ cần lấy ra là nghe rõ hơn ngay. Tôi gặp không ít bác tưởng điếc nặng, hóa ra là một cục ráy.

Viêm tai, ứ dịch trong tai giữa — như căn phòng bị ẩm nước, âm truyền không thoát. Cái này điều trị được.

Ảnh hưởng của một số thuốc, hay của bệnh nền như huyết áp, tiểu đường, mỡ máu không kiểm soát lên mạch máu nuôi tai trong.

Anh chị thấy chưa? Nếu cứ mặc định “do tuổi”, ta bỏ qua hết những thứ gỡ được ở trên. Cho nên việc đầu tiên tôi làm luôn là soi tai và đo sức nghe — đo cả ngưỡng nghe tiếng LẪN khả năng nghe rõ lời. Vì có bác nghe được âm khá to nhưng hiểu lời rất kém — chính là kiểu “nghe tiếng không rõ lời” ta đang nói. Từ tấm thính lực đồ ấy, tôi mới biết tai kém ở vùng nào, kém kiểu gì, và phần nào còn cứu được.

Còn về thuốc — tôi xin nhấn mạnh: không có viên thuốc nào tự mua uống mà làm tai già nghe rõ lại. Nếu cần dùng thuốc, phải do bác sĩ khám và chỉ định trên từng người. Tự ý mua thuốc “bổ tai”, thuốc nhỏ tai, nhất là kháng sinh theo lời mách, không những vô ích mà còn hại.

Vậy khi phần lão hóa là thật và không đảo ngược được, ta làm gì để lấy lại “tiếng lời”? Có hai hướng đi song song, và cả nhà cùng làm.

Làm sao lấy lại “tiếng lời” — và giúp con cháu hiểu cha mẹ?

Câu trả lời ngắn gọn: Hai việc song song — một là dùng đúng công cụ (máy trợ thính hoặc giải pháp phù hợp, khi bác sĩ thấy đúng lúc) để đưa phụ âm trở lại tai; hai là cả gia đình đổi cách nói chuyện để cha mẹ nghe được. Việc thứ hai làm được ngay hôm nay, không tốn tiền.

Về công cụ, tôi hay ví máy trợ thính như cặp kính cho đôi tai. Không ai bảo đeo kính là “tàn phế” cả — nó chỉ bù lại phần mắt đã yếu. Tai cũng vậy. Máy trợ thính không chữa lành tế bào lông, nhưng nó khuếch đại đúng vùng âm cao đang thiếu, đưa phần phụ âm — phần “lời” — trở lại tai. Nhiều bác đeo vào, lần đầu sau nhiều năm nghe rõ cháu mình nói, đã rưng rưng.

Nhưng tôi luôn dặn: máy trợ thính phải được đo và chỉnh theo đúng thính lực đồ của từng người, không phải cứ ra hàng mua đại một cái to nhất về đeo. Đeo sai còn khó chịu hơn không đeo. Và có đúng lúc để đeo — đeo càng sớm, khi não còn quen với âm thanh thì càng dễ thích nghi; để càng lâu, não càng “quên” cách nghe lời, sau này đeo lại vất vả hơn. Việc đeo hay không, đeo khi nào, nên để bác sĩ khám và tư vấn sau khi đo sức nghe.

Còn việc thứ hai — dành riêng cho con cháu — quý hơn cả máy móc, và làm được ngay hôm nay mà không tốn một đồng. Đây là mấy điều tôi luôn dặn người nhà:

Nói CHẬM và RÕ, đừng nói TO. Hét lên chỉ làm nguyên âm to thêm chứ không làm phụ âm rõ thêm, mà lại méo tiếng và giống trách móc. Cái cha mẹ thiếu là sự rõ ràng của phụ âm, không phải âm lượng.

Nói khi ĐỐI MẶT nhau, để cha mẹ nhìn được miệng. Con người nghe bằng cả mắt; nhìn khẩu hình bù được rất nhiều phụ âm bị mất. Đừng nói vọng từ phòng khác, đừng nói khi đang quay lưng.

Giảm tiếng ồn nền. Vặn nhỏ tivi khi trò chuyện. Chọn góc yên tĩnh ở quán. Chỉ một việc tắt tivi thôi, nhiều khi cha mẹ nghe rõ hẳn.

Khi cha mẹ chưa hiểu, đừng gắt “nói rồi mà”. Hãy NÓI LẠI theo cách khác, chậm hơn, chứ đừng lặp y nguyên câu cũ to hơn. Một câu nhẹ nhàng giữ được lòng tự trọng của người già hơn ta nghĩ.

Bác trai của tôi, sau hôm ấy, quay lại tái khám cùng con gái. Cô con gái cười bảo giờ cả nhà có “luật”: tắt tivi khi ăn cơm, và ai nói với ông thì ngồi đối diện. Bác thì bảo, lần đầu sau lâu lắm, bác thấy mình lại được ngồi TRONG câu chuyện, chứ không phải bên lề.

Đó chính là điều tôi mong ở anh chị. Giờ hãy cùng xem những dấu hiệu nào cần đi khám.

Khi nào yên tâm — khi nào đi khám?

Nghe kém tuổi già thường diễn ra chậm, từ từ qua nhiều năm, hai tai đều nhau. Không phải cứ nghe kém là phải cuống. Nhưng có những mốc anh chị không nên chần chừ. Tôi chia làm hai mức.

Nắm được hai mức cờ đỏ này rồi, phần còn lại là hành động cụ thể.

Anh chị nên làm gì?

1. Đừng gạt đi bằng câu “già thì nghe kém là thường”, cũng đừng vội dán nhãn “lẫn” hay “giả điếc”. Coi việc nghe không rõ lời là một dấu hiệu đáng đi kiểm tra, y như đi đo mắt, đo huyết áp. Riêng việc hiểu đúng này thôi đã gỡ được rất nhiều tổn thương trong nhà.
2. Áp dụng ngay 4 mẹo giao tiếp: nói chậm-rõ thay vì hét to, nói khi đối mặt để cha mẹ nhìn miệng, tắt bớt tiếng ồn nền, và nói lại theo cách khác khi cha mẹ chưa hiểu.
3. Đặt lịch đo sức nghe cho cha mẹ — nhớ yêu cầu đo cả khả năng nghe rõ LỜI, không chỉ nghe thấy tiếng.
4. Đi khám để tìm nguyên nhân, đừng mặc định “do tuổi”. Kiểm tra cả những chuyện đơn giản như một nút ráy tai; rà lại thuốc đang dùng và bệnh nền như huyết áp, tiểu đường.
5. Không tự mua thuốc hay tự mua máy trợ thính về dùng. Máy phải được đo và chỉnh theo thính lực đồ; thuốc phải do bác sĩ chỉ định.
6. Chủ động kéo cha mẹ vào câu chuyện. Ở bàn ăn, thi thoảng tóm tắt cho ông bà một câu “mọi người đang nói về chuyện…”. Nếu thấy ông bà thu mình, ngại ra ngoài, buồn bã — hãy xem lại chuyện nghe, vì hai điều này thường đi cùng nhau.
7. Khi có dấu hiệu Mức 2, đi khám ngay, đừng chờ hết ngày nghỉ, đừng đợi “để mai xem sao”.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao cha tôi nghe rõ tiếng tivi, tiếng chuông mà lại không nghe rõ lời con cháu nói? Vì tiếng chuông, tiếng tivi to thường là âm trầm hoặc âm lớn — phần tai già còn giữ tốt. Còn lời nói dựa vào các phụ âm ở tần số cao (s, x, t, ch, kh, ph) — đúng phần tai đã yếu trước tiên. Nên cha anh chị “nghe có tiếng” mà “không rõ lời”. Giống như nghe bài hát còn tiếng trống mà mất tiếng ca sĩ hát lời. Đó là kiểu nghe kém thật, đo được, không phải giả điếc hay lơ đãng.

Cha tôi ở nhà nghe được, ra ngoài lại không — có phải ông giả vờ không? Không. Đây là đặc điểm rất điển hình của nghe kém tuổi già: tai kém khả năng tách một giọng nói ra khỏi tiếng ồn xung quanh. Nơi yên tĩnh còn xoay xở được; nơi đông người thì giọng cần nghe bị chìm trong mớ âm thanh. Ông không giả vờ, cũng không khó tính.

Vì sao chữa hoài, mua máy rồi mà vẫn không cải thiện? Thường vì hai lý do. Một là chưa tìm đúng nguyên nhân — có thể còn ráy tai, viêm tai, hay bệnh nền cộng vào mà chưa xử lý; bị gạt đi bằng câu “do tuổi già” rồi bỏ mặc thì đúng là mãi không khá lên. Hai là máy trợ thính mua đại, không được đo và chỉnh theo đúng thính lực đồ của người đó, nên đeo vào không đúng vùng âm đang thiếu. Vì vậy tôi luôn bắt đầu bằng đo sức nghe và tìm đủ các tầng nguyên nhân, chứ không nhảy thẳng vào mua máy.

Nghe kém tuổi già có nhất thiết phải đeo máy trợ thính không? Không phải ai cũng cần, và không phải lúc nào cũng cần ngay. Tùy mức độ nghe kém và ảnh hưởng tới cuộc sống. Có bác chỉ cần lấy ráy, điều trị viêm tai là ổn hơn nhiều. Tôi cũng xin thành thật: phần do lão hóa tế bào lông thì khó hồi phục hoàn toàn, nên tôi không hứa khỏi 100%; mục tiêu thực tế là lấy lại khả năng nghe rõ lời và sự kết nối, không phải “tai như hồi trẻ”. Việc đeo hay không, đeo khi nào, nên để bác sĩ khám và tư vấn sau khi đo sức nghe.

Lời nhắn gửi

Tôi vẫn nhớ ánh mắt bác trai hôm đầu — cái ánh mắt của một người biết mình vẫn ở đó, vẫn muốn góp chuyện, mà cứ bị đẩy ra rìa. Và tôi cũng nhớ lúc cô con gái nghe tôi giải thích xong, cô lặng đi một lúc rồi quay sang nắm tay bố: “Con xin lỗi bố. Con cứ tưởng bố lẫn.” Bác trai không nói gì, chỉ khẽ gật, mà mắt hơi đỏ. Khoảng cách giữa hai bố con, hóa ra, một phần nằm ở mấy con phụ âm bé xíu bị đánh rơi.

Anh chị thấy không — nhiều khi thứ chữa lành đầu tiên không phải là thuốc, mà là được hiểu đúng. Nếu anh chị đang đọc bài này vì cha mẹ mình cứ “ơ hờ” ở bàn ăn, xin đừng vội trách, đừng vội nghĩ ông bà lẫn. Rất có thể cha mẹ vẫn đang rất muốn ngồi trong câu chuyện của gia đình, chỉ là các cụ đang lạc mất một nửa số từ trong mỗi câu, và ngại làm phiền con cháu nên chọn im lặng. Việc của chúng ta là mở cánh cửa ấy ra, chừng nào còn mở được.

Còn nếu anh chị là người đang thấy mình “nghe tiếng mà không rõ lời” — anh chị không cô đơn, và anh chị không hề lẫn. Đây là điều rất nhiều người cùng tuổi gặp phải, và là điều có thể làm gì đó được.

Tôi không hứa chữa cho nghe lại như hồi trẻ — điều đó tôi không làm được. Nhưng tôi tin ta có thể tìm đúng nguyên nhân, làm chậm tiến triển, và trả lại cho cha mẹ chỗ ngồi của mình trong bữa cơm gia đình. Nếu cần, anh chị cứ đưa cha mẹ tới Phòng khám Bác sĩ Hiệu Tai Mũi Họng (Long Biên) để tôi đo sức nghe và cùng anh chị tìm đúng nguyên nhân. Tôi không đặt nặng chuyện khám một lần rồi thôi — điều tôi mong là được đồng hành lâu dài, chỉnh dần, theo dõi dần, để cha mẹ anh chị lấy lại chỗ ngồi giữa những bữa cơm đông vui. Tìm đúng nguyên nhân — điều trị dứt điểm trong khả năng — và đồng hành lâu dài. Giữ được thính giác, là giữ được sợi dây kết nối giữa cha mẹ và con cháu.

Về tác giả

Bác sĩ Phùng Tiến Hiệu — Bác sĩ đa khoa, chuyên sâu Tai Mũi Họng (Cao học TMH, Đại học Y Hà Nội); Giám đốc & phụ trách chuyên môn Phòng khám Bác sĩ Hiệu Tai Mũi Họng (Long Biên). Tôi đã thăm khám, điều trị và phẫu thuật các bệnh lý Tai Mũi Họng cho hàng trăm nghìn lượt khách hàng; nhiều bệnh nhân nghe kém, ù tai sẵn sàng đi xa để được khám đúng nguyên nhân. Với tôi, nghe kém tuổi già không bao giờ là chuyện “kệ nó, do già rồi”. Triết lý của tôi: tìm đúng nguyên nhân, hạn chế lạm dụng kháng sinh, tư duy đa nguyên nhân, điều trị dứt điểm và đồng hành lâu dài. “Chăm sóc sức khỏe và truyền cảm hứng để làm thay đổi cuộc sống của người khác trở nên tốt đẹp hơn.”

Miễn trừ y khoa

Bài viết mang tính chia sẻ kiến thức và giáo dục sức khỏe, giúp anh chị và gia đình hiểu vấn đề, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán và điều trị trực tiếp của bác sĩ. Mỗi người có tình trạng khác nhau; anh chị vui lòng đi khám để được đánh giá và tư vấn cụ thể. Không tự ý dùng thuốc (nhất là kháng sinh) hay tự mua máy trợ thính khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy đến cơ sở y tế chuyên khoa Tai Mũi Họng.

Nguồn tham khảo

• Kiến thức chuyên ngành Thính học và Tai Mũi Họng về nghe kém tuổi già (lão thính / presbycusis) và cơ chế mất tế bào lông tần số cao, khả năng nghe rõ lời trong tiếng ồn — tài liệu chuyên môn TMH/thính học.
• Các khuyến cáo về mối liên hệ giữa nghe kém không được hỗ trợ với cô lập xã hội, trầm cảm và suy giảm nhận thức ở người lớn tuổi — tài liệu y khoa lão khoa/thính học.
• Nguyên tắc đo sức nghe (thính lực đồ, đo khả năng nghe rõ lời) và chỉ định máy trợ thính — tài liệu chuyên môn thính học.
• Kinh nghiệm thăm khám lâm sàng tại Phòng khám Bác sĩ Hiệu TMH (Long Biên).